Telefonunun pil sağlığı: Doğru bilinen yanlışlar ve üreticilerin söyledikleri

Telefon pili hakkında herkesin bir "bildiği" vardır: Pil tamamen bitmeden prize takılmamalı, gece şarjda kalan telefon aşırı şarj olur. Bunlardan ilki, Samsung'un Meksika sayfasına göre modern pillerde bulunmayan "hafıza etkisi" döneminden kalma bir alışkanlık; ikincisi ise yarı doğru. Bu yazıda yalnızca telefon üreticilerinin kendi destek sayfalarında yazanlara bakıyoruz.

Önce iki kavramı ayırmak gerekiyor. Apple'ın tanımıyla "pil ömrü" cihazın bir şarjla ne kadar çalıştığını, "pil kullanım ömrü" ise pilin değiştirilmesi gerekene kadar geçen süreyi anlatıyor. Bu yazı ağırlıklı olarak ikincisiyle, yani pilin yaşlanmasıyla ilgili.

Yanlış 1: "Yeni telefon ilk seferde saatlerce şarj edilmeli"

Samsung'un Meksika destek sayfası bunu en yaygın mitlerden biri olarak sayıyor: Güncel Galaxy cihazları lityum iyon pil kullandığı için uzun bir ilk şarja gerek yok, telefon normal şekilde şarj edilebilir.

Yanlış 2: "Pil sıfırlanmadan şarja takılmamalı"

Bu, "hafıza etkisi" olan eski pil türlerinden kalma bir alışkanlık. Samsung aynı sayfada modern pillerde bu etkinin olmadığını, dolayısıyla pilin sıfıra inmesini beklemenin gerekmediğini belirtiyor. Şirketin İngiltere destek sayfası bir adım daha ileri gidiyor: Pili tamamen boşaltmak ömrünü kısaltabilir; en iyisi yüzde 20'nin altına düşürmemek. Samsung'un Meksika sayfasına göre şarjı yüzde 100'e ulaşmadan kesmek de pile zarar vermiyor.

Yanlış 3: "Gece şarjda kalan telefon aşırı şarj olur"

Samsung'un Kanada destek sayfası buna net bir "hayır" diyor: Telefon dolduğunda şarj durur, ardından yalnızca zaman zaman küçük takviyelerle yüzde 100'de tutulur. Ancak sayfa, pili tam dolunca prizden çekmenin teknik olarak önerildiğini, sadece faydasının çok küçük olduğunu da ekliyor.

Google ise Uyarlanabilir Şarj sayfasında, telefonun uzun süre yüzde 100'de kalmamasını amaçladığını ve bunun uzun vadede pili yorabileceğini yazıyor. Bu yazıda incelenen üç üretici de benzer akıllı şarj özellikleri sunuyor:

• Apple, iOS 13'ten bu yana bulunan Optimize Edilmiş Pil Şarjı ile günlük alışkanlıklarınızı öğreniyor ve yüzde 100'e tamamlamayı, cihazı kullanmanıza kısa süre kalana kadar erteleyebiliyor.
• Samsung, One UI 6.1 ve sonrasında üç pil koruma modu sunuyor: Temel modda pil yüzde 95'e düşmeden yeniden şarj başlamıyor, Maksimum modda şarj yüzde 80'de duruyor, Uyarlanabilir mod ise uyku saatlerinde Maksimum moda geçiyor.
• Google, Pixel telefonlarda Uyarlanabilir Şarj ile şarjı, telefonu genellikle prizden çektiğiniz saatten yaklaşık bir saat önce yüzde 100'e tamamlıyor (özelliğin alışkanlıklarınızı öğrenmesi yaklaşık 14 gün sürüyor); Pixel 6a ve sonrası için "yüzde 80 ile sınırla" seçeneği de var. Google'ın notuna göre ölçümlerin doğru kalması için telefonun her 10 döngüde bir tam şarj edilmesi gerekiyor.

Yanlış 4: "Soğuk pile iyi gelir"

Samsung'un İngiltere sayfası, pilin dondurucuda daha uzun dayanacağı fikrini açıkça mit olarak nitelendiriyor ve bunun pile zarar verebileceğini söylüyor. Samsung'a göre aşırı soğuk da aşırı sıcak da pile zarar verebiliyor. Apple ise kendi cihazları (iPhone, iPad, iPod ve Apple Watch) için daha ayrıntılı bilgi veriyor: Bu cihazlar en iyi 0-35 °C ortam sıcaklığında çalışıyor, ideal aralık 16-22 °C. Apple'a göre özellikle 35 °C'nin üzerindeki sıcaklıklar pil kapasitesine kalıcı zarar verebiliyor ve sıcakta şarj etmek bu zararı artırıyor; soğukta görülen pil düşüşü ise geçici. Apple ayrıca şarj sırasında ısınmaya yol açan bazı kılıfların çıkarılmasını öneriyor.

Yanlış 5: "Pil sağlığı yüzde 100 değilse telefon arızalı"

Apple ve Google'ın destek sayfalarına göre telefon pilleri belirli sayıda şarj döngüsünden sonra kapasite kaybediyor. Apple'ın sayfasına göre iPhone 14 ve öncesi modellerin pilleri ideal koşullarda 500 tam şarj döngüsünde, iPhone 15 modellerinin pilleri ise 1.000 döngüde ilk kapasitenin yüzde 80'ini koruyacak şekilde tasarlanıyor. Google da Pixel pil sayfasında Pixel 3 ile Pixel 8 Pro arası modeller ile Pixel Fold için yaklaşık 800, Pixel 8a ve sonrası için yaklaşık 1.000 döngü veriyor; kapasite yüzde 80'in altına indiğinde değişim öneriyor. Apple'ın aynı sayfasına göre Türkiye'de iPhone garantisi iki yıl ve kusurlu pil bu kapsamda.

Bu yüzden iPhone'da (Apple) ve Pixel 8a ile sonraki Pixel modellerinde (Google) Ayarlar > Pil altındaki "Pil Sağlığı" ekranına bakmak işe yarıyor. Google'a göre Pixel'deki ekran, kalan kapasitenin ilk kapasiteye oranını tahmin ediyor ve yüzde 80'in altında "Azalmış" durumunu gösteriyor; Pixel 6a, 7, 7 Pro, 7a, 8 ve 8 Pro'da bu durum göstergesi yok.

Uzun süre kullanılmayacaksa

Apple, uzun süre saklanacak cihazların yaklaşık yüzde 50 doluyken kapatılmasını, 32 °C'nin altında kuru bir yerde tutulmasını ve altı aydan uzun saklamada her altı ayda bir yeniden yüzde 50'ye şarj edilmesini öneriyor. Tamamen boş saklanan bir pil, Apple'a göre derin deşarj nedeniyle şarj tutamaz hâle gelebiliyor.

Servet101 yorumu: Nelere dikkat etmeli?

Bu üç üreticinin önerileri aslında oldukça sade: Pili ne sıfırda ne de uzun süre yüzde 100'de bekletmeyin, sıcaktan koruyun, telefonun kendi akıllı şarj özelliklerini açın. Gece şarjı için endişelenmek yerine bu özellikleri kullanmak daha anlamlı görünüyor.

Pil yaşlanması kaçınılmaz bir süreç; amaç onu durdurmak değil, yavaşlatmak. Pil sağlığı belirgin şekilde düştüğünde telefonu değiştirmeden önce pil değişimi seçeneğini düşünmek bütçe açısından da mantıklı olabilir. Bu işlemi yaptırmadan önce garanti koşullarını kontrol etmekte fayda var; Apple'ın sayfasına göre Türkiye'de kusurlu pil garanti kapsamında.

İnternette dolaşan "pil hileleri"ni de telefonunuzun üreticisinin destek sayfasıyla karşılaştırmak iyi olur.