Faizde yılın ikinci adımı: 36'dan nereye?

Ekim toplantısından sürpriz çıkmadı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu, 22 Ekim'de bir hafta vadeli repo ihale faizini yüzde 37'den yüzde 36'ya indirdi. Faiz koridorunun iki ucu da aynı ölçüde aşağı çekildi: gecelik borç verme faizi yüzde 40'tan 39'a, gecelik borçlanma faizi yüzde 35,5'ten 34,5'e (PPK Kararı) [1].

Anket verisi bu adımın beklendiğini gösteriyor. Ekim ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde, 71 katılımcının bu toplantıya ilişkin ortalama politika faizi beklentisi tam olarak yüzde 36'ydı (PKA, Ekim 2026) [3].

Rakamların söylediği: ana eğilim yavaşlıyor

TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84 arttı; yıllık enflasyon 1,78 puan gerileyerek yüzde 29,73'e indi [2]. Manşetten daha önemlisi, çekirdek göstergelerdeki tablo. Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler, tütün ve altını dışarıda bırakan C endeksinde yıllık artış 1,37 puan düşüşle yüzde 28,70'e, B endeksinde ise 1,68 puan düşüşle yüzde 29,00'a geriledi (PPK Toplantı Özeti) [2].

Kurul'un "ana eğilim" dediği ölçü de aynı yönü gösteriyor. Toplantı özetine göre TCMB'nin izlediği ana eğilim göstergesi yılın ikinci çeyreğindeki yüzde 2,2'den üçüncü çeyrekte yüzde 1,8'e indi [2]. Banka bu düşüşün bir kısmının mekanik olduğunu da gizlemiyor: geçen yıl tek seferde eylüle yansıyan vakıf üniversitesi ücret artışları bu yıl ağustos ile eylüle yayıldı ve eylül hizmet enflasyonunu bastırdı [2].

Talep cephesi de sakin. Özet, iç talepteki zayıf seyrin sürdüğünü vurguluyor: sanayi üretimi ağustosta mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak aylık yüzde 1,0 azaldı, üçüncü çeyrekte ise çeyreklik bazda yüzde 2,4 geriledi [2]. Bireysel kredilerin dört haftalık ortalama büyümesi 11 Eylül–16 Ekim döneminde yüzde 1'e indi [2]. Bu veriler, talep kaynaklı fiyat baskısının zayıfladığı yorumuyla uyumlu.

Ama işin bir de enerji tarafı var

Özetteki temkinli tonun en somut dayanaklarından biri enerji. Eylülde yurt içi enerji fiyatları aylık yüzde 6,25 arttı; belirleyici olan akaryakıttı [2]. Brent petrolün spot fiyatı eylülde ortalama 117 dolar seviyesindeyken, ekimin ilk yirmi gününde ortalama 127 dolara yaklaştı [2]. Küresel arz zinciri baskısı tarihsel ortalamanın üzerinde, navlun maliyetleri yüksek [2].

Kurul ekim için de açık bir uyarıda bulunuyor: taze meyve-sebze ve enerji kaynaklı olarak tüketici fiyatlarındaki aylık artışın eylüle göre hızlanacağını, buna karşın B ve C endekslerinin daha ılımlı seyredeceğini öngörüyor [2]. Piyasa katılımcıları da benzer düşünüyor; ekim ayı için aylık TÜFE beklentisi yüzde 2,11 [3]. Yani ekim verisinde manşetin eylüle göre yükselmesi, Kurul'un zaten öngördüğü bir sonuç olur; asıl bakılacak yer B ve C endeksleri.

Hizmet enflasyonu ise hikâyenin en inatçı halkası. Eylül itibarıyla yıllık mal enflasyonu yüzde 25 civarındayken hizmetlerde oran yüzde 38 civarında [2]. Kiralardaki yavaşlama sürse de hizmet fiyatlamasındaki atalet, dezenflasyonun neden kademeli ilerlediğini anlatıyor.

Kurul ne söylüyor, ne söylemiyor?

Karar metninin dili, önümüzdeki dönem için bir patika vaat etmiyor. Adımların büyüklüğü ve zamanlamasının "enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı" bir yaklaşımla belirleneceği vurgulanıyor; enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olursa duruşun sıkılaştırılacağı da ayrıca not ediliyor [1]. Orta vadeli hedef yüzde 5 olarak yerinde duruyor [1].

Gevşeme yönü değişmiş değil; ama metin bunu bir otomatik pilot gibi de sunmuyor. Enerji fiyatları enflasyon görünümünü belirgin ve kalıcı biçimde bozarsa Kurul, kendi ifadesiyle duruşu sıkılaştıracak.

Parasal aktarımın bankacılık tarafına da bakmak gerek. Özete göre 16 Ekim ile biten haftada TL mevduat faizi yüzde 42,9'a, ticari kredi faizi (KMH ve kredi kartı hariç) 680 baz puanlık düşüşle yüzde 41,9'a indi; ihtiyaç kredisi faizi yüzde 61,5, konut kredisi faizi yüzde 41,5 seviyesinde [2]. Bu rakamlar 22 Ekim indiriminden önceki haftaya ait; yani indirimin etkisini değil, indirim öncesinde de süren düşüşü gösteriyor. Bireysel kredilerde maliyet ise hâlâ yüksek.

Piyasanın haritası: yıl sonunda yüzde 35

Ekim anketi, piyasanın beklediği yolu oldukça net çiziyor. Katılımcılar bir sonraki toplantı için ortalama yüzde 35, üçüncü toplantı için yüzde 34,35 bekliyor; yıl sonu politika faizi beklentisi yüzde 35, 12 ay sonrası için ise yüzde 29,01 [3].

Enflasyon beklentileri ise daha karışık bir resim veriyor. Yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 29,61'den 29,63'e, 12 ay sonrası beklenti yüzde 23,70'ten 23,89'a çıktı; 24 ay sonrası beklenti ise yüzde 18,32'den 17,94'e indi [3]. Kısa vadede hafif bir yukarı kayma, 24 aylık ufukta gerileme var. Kurul'un özeti de bunu risk olarak sayıyor: "Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir." TCMB'nin ekim ayı Sektörel Enflasyon Beklentileri'ne göre hane halkının 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi yüzde 43,75'te, imalat sanayi firmalarınınki (reel sektör) yüzde 31,8'de [4]. Piyasa profesyonelleri ile sokağın beklentisi arasındaki makas hâlâ geniş.

Takvim de belli: Kurul'un yıl içindeki son toplantısı 10 Aralık'ta; piyasanın yüzde 34,35 beklediği üçüncü toplantı ise TCMB'nin 2027 takvimine göre 21 Ocak'ta [3][5][6].

Politika faizi yüzde 36, piyasa katılımcılarının 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 23,89 [1][3]. Bu beklentiye göre ileriye dönük reel faiz belirgin biçimde pozitif; Kurul'un "sıkı duruş" vurgusu, faiz indirse bile bu marjı korumak olarak okunabilir. Hane halkının yüzde 43,75'lik beklentisi esas alınırsa tablo tersine döner [4]; hangi beklentiye bakıldığı sonucu değiştiriyor.

36'dan nereye?

Piyasa beklentisi aşağıyı gösteriyor, ama Kurul yavaş ve koşullu bir yol çiziyor. Önümüzdeki haftalarda üç başlık belirleyici olacak. İlki ekim enflasyonu; Kurul'un da beklediği manşet sıçramasının çekirdeğe sirayet edip etmediği. İkincisi petrol; Brent eylülde ortalama 117 dolarken ekimin ilk yirmi gününde ortalama 127 dolara yaklaştı; bu seviyeler kalıcı hale gelirse maliyet kanalı beklentileri zorlayabilir [2]. Üçüncüsü dış finansman; özet, TCMB brüt rezervlerinin 11 Eylül'den bu yana 9,6 milyar dolar azalarak 16 Ekim itibarıyla 169,1 milyar dolara gerilediğini ve 5 yıllık CDS'in 21 Ekim'de 251 baz puana yükseldiğini kaydediyor [2].

Bizim okumamız: Ekim kararı rutin bir adım gibi görünse de metnin ağırlık merkezi indirimden çok ihtiyatta. Kurul adımları toplantı bazında ve enflasyon görünümüne bakarak atacağını söylediği için, sonraki kararlarda enerji fiyatları ile ekim-kasım enflasyon verileri belirleyici olabilir.

---

Servet101 yorumu: Neye dikkat etmeli?

• Ekim enflasyonu (TÜİK takvimine göre 3 Kasım'da açıklanması bekleniyor [7]): Piyasa aylık yüzde 2,11 bekliyor [3]. Asıl önemli olan, manşetten çok B ve C endekslerinin ılımlı kalıp kalmadığı. Kurul da çekirdeğin ılımlı seyretmesini bekliyor [2].
• Brent: Ekimin ilk yirmi gününde ortalama 127 dolara yaklaşan petrol fiyatı [2], enerji üzerinden enflasyon beklentilerini en hızlı bozabilecek etken.
• Hizmet enflasyonu: Yüzde 38 civarında seyreden hizmet enflasyonu [2] gerilemeden indirim temposunun hızlanması zor görünüyor.
• 10 Aralık PPK: Piyasanın beklediği şekilde faizin yüzde 35'e indirilmesinin [3] gelip gelmeyeceği, ekim ve kasım verilerine bağlı.

Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir.

Kaynaklar

1. TCMB, Para Politikası Kurulu Kararı, 22 Ekim 2026 (Sayı: 2026-45): https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/9813c150-5629-41ee-aab4-ed4e3ad2b740/DUY2026-45.pdf?CACHEID=ROOTWORKSPACE-9813c150-5629-41ee-aab4-ed4e3ad2b740-q5zh9rU&MOD=AJPERES
2. TCMB, Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti (2026-47), 30 Ekim 2026: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Duyurular/Basin/2026/DUY2026-47
3. TCMB, Piyasa Katılımcıları Anketi, Ekim 2026: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/085d78c0-9809-4b33-a6b6-21e0a22a6405/PKA_Rapor.pdf?MOD=AJPERES
4. TCMB, Sektörel Enflasyon Beklentileri, Ekim 2026: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/6325af8e-24a6-446d-abc8-49bb8e9f3b6b/SEB-Rapor.pdf?CACHEID=ROOTWORKSPACE-6325af8e-24a6-446d-abc8-49bb8e9f3b6b-pxfRcv1&MOD=AJPERES
5. TCMB, Para Politikası Kurulu toplantıları, 2026: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Temel+Faaliyetler/Para+Politikasi/PPK/2026
6. TCMB, Para Politikası Kurulu toplantıları, 2027: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Temel+Faaliyetler/Para+Politikasi/PPK/2027
7. TÜİK, Ulusal Veri Yayımlama Takvimi (TÜFE, Ekim 2026: 03-11-2026 10:00): https://www.tuik.gov.tr/